Shanghai is een stad van de overtreffende trap. De agglomeratie is met zo’n 23 miljoen inwoners de grootste gemeente ter wereld en de haven voert sinds 2005 eveneens de mondiale ranglijst aan. De stad is ook prominent vertegenwoordigd op de lijst van hoogste gebouwen ter wereld. De Jin Mao Tower (421 meter) was toen het gereed kwam in 1999 het op vier na hoogste gebouw ter wereld. Pal daarnaast verrees in 2008 het Shanghai World Financial Center, dat nog eens 71 meter hoger is. Tegenwoordig staan de twee torens op de nummers 10 en 3 van ‘s werelds hoogste gebouwen.

Het World Financial Center bevat een grote, rechthoekige opening aan de bovenkant, waardoor het gebouw ook wel wat weg heeft van een enorme flesopener. Het ontwerp bevatte aanvankelijk een rond gat, maar dat leidde tot protesten van de bevolking, die het aan de rijzende zon van Japan deed denken. Aan de bovenzijde van de opening bevindt zich het observation deck, dat in 2009 door het Guinness Book of World Records officieel werd erkend als het hoogste observatieplatform ter wereld.

Opmerkelijk dat ik als ik het gebouw binnenga om naar de uitkijkpost te komen, ik eerst met een roltrap naar beneden moet. Ik beland in een labyrintisch souterrain, met muren en vloeren van donker marmer en fluorescerende bewegwijzering. Om te voorkomen dat je toch de weg kwijt zou raken, staat om de paar meter een vriendelijk knikkende jongedame, in een grijs pakje met een glimmend paarse blouse, die met een kunstmatige lach gebaart welke kant je op moet.

Terwijl ik wacht voor een lift bekijk ik op een enorm videoscherm een voorlichtingsfilm over de ontwikkeling van Shanghai. Zo leer ik dat de stad qua oppervlakte tien keer zo groot is als Tokyo. Pudong, het financixefxbfxbdle hart van Shanghai, was in 1990 nog een moerasgebied. Nu kan het qua hoogbouw wedijveren met Manhattan.

Met nog enkele bezoekers stap ik in de lift. Een dame in een grijs met paars pakje wenst ons een prettig verblijf, als de deuren sluiten. Het voelt alsof ik een ruimtereis ga maken en in wezen is dat ook zo. Een elkaar steeds sneller opvolgende reeks biebjes geeft aan dat we snelheid maken. Met acht meter per seconde gaan we omhoog. Na ruim een minuut volgen de biebjes elkaar minder snel op en komen we aan op de 95ste verdieping, ook welxc2xa0de Skywalk genoemd. We zitten op 435 meter hoogte. Een tweede lift brengt ons naar het observation deck, nog eens 39 meter en vijf etages hoger.

De middelste rij tegels in de vloer van het observation deck is van glas, waardoor je onder je voeten honderden meters de diepte in kijkt. Ik stap er voor de zekerheid toch maar overheen. Ook de wanden zijn van centimeters dik glas. Ver beneden mij zie ik de Huangpu-rivier die de stad in tweexefxbfxbdn deelt. Aan de andere oever ligt de Bund, de wandelpromenade van Shanghai, en aan deze kant de hoogbouw van Pudong. Vlak voor me zie ik de Jin Mao Tower. Ik realiseer me dat ik neerkijk op een van de hoogste gebouwen ter wereld. Voorzichtig schuifel ik naar de kant om een foto van het uitzicht te maken.xc2xa0Tot mijn verbijstering zie ik ineens op 474 meter hoogte aan de buitenkant van het gebouw drie glazenwassers voorbij komen, bungelend aan twee kabels in een bakje. Pomtidomtidomxefxbfxbd Twee van hen dragen een helm, maar of dat zal helpenxefxbfxbd

Tien minuten later bedankt een dame in een grijs met paars pakje mij voor mijn bezoek en sta ik weer buiten, met beide benen op de grond. Een paar honderd meter verderop wordt driftig gebouwd. Daar moet in 2014 de Shanghai Tower komen te staan. Met een hoogte van 632 meter wordt dat het op een na hoogste gebouw ter wereld.

Lees hier over mijn bezoek aan de Petronas Twin Towers in Kuala Lumpur.

Huahuan Road ligt in een nette villawijk van Shanghai. Een rij platanen maakt de weg schaduwrijk, waardoor het er zelfs in de Chinese zomer nog enigszins is uit te houden. Op nummer 868 staan enkele moderne appartementengebouwen. Niets wijst erop dat je hier moet zijn voor een unieke erfenis van Maoxc3xafstisch China.

De portier van het complex geeft me een visitekaartje met daarop een plattegrond. Ik moet zijn in blok 4, maar zelfs als ik het gebouw binnenga zie ik nog geen enkele aanwijzing dat ik hier aan het juiste adres ben voor het Propaganda Poster Art Center. Ik volg de routebeschrijving op het kaartje en neem de lift naar de kelder. Als de deuren zich openen word ik toegelachen door een bonte verzameling blije Chinese boeren en arbeiders, die vanaf een poster getuigen hoe geweldig ze het allemaal hebben. Achter hen het hoofd van Mao Zedong, verwerkt in de neus van een locomotief: de Grote Roerganger die de Chinezen opstuwt in de vaart der volkeren.

Het Propaganda Poster Art Center is slechts drie vertrekken groot. De muren hangen vol met prenten uit de tijd van Mao, allemaal netjes gedateerd en voorzien van een uitleg in het Chinees en Engels. xefxbfxbdIn de tijd voor CNN was een plaatje meer waard dan duizend woordenxefxbfxbd, lees ik. xefxbfxbdVia deze posters wilden Mao en zijn kliek de collectieve geest van de Chinese bevolking informeren en bexc3xafnvloeden.xefxbfxbd

De eigenaar van het museum, Yang Pei Ming, is zelf aanwezig om vragen van bezoekers te beantwoorden. Hij begon in de jaren negentig met het verzamelen van de posters. Tegenwoordig heeft hij een collectie van meer dan vijfduizend exemplaren, die behalve dat ze stuk voor stuk artistieke waarde hebben, ook een goed maar uiterst gekleurd beeld geven van wat er speelde in de wereld.

De oudste posters, uit de periode 1949-1952, zijn in een stripachtige stijl. De onderwerpen zijn veel anti-Westers. De westerlingen zijn agressief, vooral uit op geld en hebben grote neuzen. Hun bommen en tanks worden verslagen door arbeiders uit de Volksrepubliek, gewapend met hijskranen en bouwvoertuigen. In de daaropvolgende periode zien we veel steunbetuigingen aan communistische broeders, die in conflict waren met de VS, zoals in Noord-Korea, Cuba en Vietnam. En ook juichende Tibetanen, die het Chinese bevrijdingsleger groots onthalen.

Later wordt de stijl realistischer en worden vooral blije boeren en arbeiders geportretteerd. Alles goedkeurend gadegeslagen door Mao, die als een god zijn volgelingen voorziet van energie, kennis en inspiratie. Het was de tijd van de Grote Sprong Voorwaarts, toen miljoenen Chinezen krepeerden van de honger. Maar op de posters puilen de manden van de boeren uit van overvloed.

Nog weer later, in de jaren zeventig, gebruikt de overheid de propaganda om het volk voor maatschappelijke uitdagingen te winnen. Zo zien we een vriendelijke verpleegkundige een oproep doen: ‘Draag bij aan de revolutie, doe aan anticonceptie!’

Na Maoxefxbfxbds dood voerde Deng Xiaoping economische hervormingen door. De posters raakten in onbruik en het werd zelfs geadviseerd ze te vernietigen. Vandaar dat ze tegenwoordig zeer zeldzaam zijn. Meneer Yang is dan ook trots op zijn verzameling. xefxbfxbdDe posters vormen een waardevol historisch document. Tegenwoordig gaat het China economisch voor de wind. Maar het zou een fout zijn als we daardoor onze recente geschiedenis zouden vergeten.xefxbfxbd

Speciaal voor de veertiende FINA WK zwemmen hebben de Chinezen in Shanghai een splinternieuw sportcomplex uit de grond gestampt. Op 28 december 2010 kwam het Oriental Sports Center gereed, een venue van 163.800 vierkante meter op de oostelijke oever van de Huangpu rivier, voornamelijk bedoeld voor de zwemsporten. Kosten: zoxefxbfxbdn 150 miljoen euro.

Het terrein telt drie hypermoderne zwemaccommodaties op een steenworp afstand van elkaar. Het Crown Indoor Stadium, dat plaats biedt aan 12.000 bezoekers, vormde de arena van het zwemmen en synchroonzwemmen. Het stadion kan ook voor andere sporten worden gebruikt, want het vijftigmeterbad kan vervangen worden door een basketbalveld, een tennisvloer, een ijshockeyveld of om het even welke andere ondergrond.

De schoonspringwedstrijden werden gehouden in de Crescent Lagoon, een openluchtbad met vijfduizend zitplaatsen. Het Magnolia Span Natatorium was het decor van het waterpolotoernooi. Ook deze accommodatie biedt plaats aan vijfduizend toeschouwers. Naast het wedstrijdbad van vijftig meter, bevat het MSN ook een schoonspringbassin met onder andere een tienmeter hoge toren, een tweede vijftigmeterbad waar de teams konden inzwemmen en een golfslagbad, dat tijdens de WK dienst deed als food corner.

Lees ook: Olympic Lane

Na alle paspoortperikelen was het een wonder dat ik toch nog naar het WK zwemmen in Shanghai kon. Na een reis van 16 uur, via Helsinki,xc2xa0aangekomen op Pudong Airport, Shanghai. Ik zat een beetje op hete kolen, want xc3xa9xc3xa9n uur en drie kwartier na de landing zouden de waterpolosters van Nederland hun eerste wedstrijd spelen, tegen wereldkampioen de Verenigde Staten nota bene. Die wedstrijd wilde ik niet missen natuurlijk, maar als je nagaat hoeveel moeite het mij had gekost om een visum voor China te krijgen, had ik er een zwaar hoofd in dat ik het nog ging halen.

Maar tot mijn opluchting zijn ze in China behulpzamer dan de Chinezen in Nederland. Ik kwam zonder problemen door de douane en op het vliegveld werd ik opgevangen door mensen van de WK-organisatie. Ik kon meerijden in een luxe shuttle bus met lederen bekleding, die me rechtstreeks naar het Oriental Sports Center bracht. Daar ging het allemaal gebeuren.

Op het Oriental Sports Center bevinden zich drie stadions. Een voor het langebaanzwemmen en synchroonzwemmen, een voor het schoonspringen en een voor het waterpolo; drie hypermoderne bouwwerken, speciaal uit de grond gestampt voor dit evenement. Na even zoeken had ik ook mijn accreditatie geregeld. Met koffers en al linea recta naar het Magnolia Span Natatorium, waar het waterpolotoernooi wordt afgewerkt. Toen ik het bad binnenkwam, werden de teams van Nederland en de Verenigde Staten net voorgesteld. Wat een timing!

Het werd 7-7. Klik hier voor het verslag.

Je zou denken dat de Chinezen het helemaal niet leuk vinden dat ze het veertiende wereldkampioenschap zwemmen, synchroonzwemmen, schoonspringen en waterpolo mogen organiseren. Of dat ze het in ieder geval niet met de wereld willen delen. Om een journalistenvisum voor China te krijgen moest ik eerst een uitgebreid formulier invullen met daarop vragen over het beroep van mijn vader en andere staatsgevaarlijke zaken. Ook wilden ze weten waar ik dan al die tijd zou verblijven. Verder moest ik een kopie van mijn accreditatie van de FINA bijsluiten plus twee pasfoto’s. Toen ik dat gedaan had wilden ze ook nog een kopie van mijn perskaart hebben en een gedetailleerd verslag van mijn werkzaamheden in Shanghai, ondertekend door mijn opdrachtgever.

Ook dat geregeld. Voor de zekerheid ook maar mijn vluchtgegevens erbij gezet. Vervolgens bleef het even stil, tot ik gebeld werd door het Visum Buro, met het bericht dat mijn visum was geweigerd. Ik stond niet op een officixc3xable lijst van journalisten die de FINA bij het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken had aangemeld. Of zoiets. Nooit van die lijst gehoord natuurlijk; bovendien had ik wel gewoon een accreditatie van de FINA, met een mooi stempel eronder.

Diverse telefoontjes gepleegd, naar de KNZB in Nieuwegein, die verwees me naar de FINA in Rome en die gaven me het telefoonnummer van hun man in Shanghai. Die constateerde dat ik me inderdaad had aangemeld. Van een lijst wist hij niets, maar hij zou kijken wat hij kon doen.

Het was drie dagen voor mijn geplande vertrek en ik overwoog al van mijn annuleringsclausule gebruik te gaan maken. Inmiddels verschenen er op Twitter berichten van andere journalisten die ook geen visum gekregen hadden. Onder meer verslaggevers van het ANP, de Volkskrant, Trouw en het AD. In totaal vijftien man, zo meldde de journalistenwebsite Villamedia.nl, werd een visum voor China geweigerd. Het ging alleen om de Nederlandse, schrijvende pers.

Van andere journalisten die gewoon op een toeristenvisum naar China waren gereisd, hoorde ik dat zij zonder problemen hun accreditatie hadden gekregen en hun werk konden doen. Je zou er de cynische conclusie uit kunnen trekken dat eerlijkheid en openheid niet wordt gewaardeerd en dat je beter de boel voor de gek kunt houden.

Maar hulptroepen waren onderweg. De Nederlandse Sportpers en de NVJ hadden het ministerie van Buitenlandse Zaken benaderd, die de zaak onder de aandacht had gebracht van de Chinese autoriteiten in Nederland. En de FINA had zelfs de burgemeester van Shanghai ingeschakeld om de druk nog wat verder op te voeren. Dat werkte. Een dag later werd ik weer gebeld door het Visum Buro. Ik moest nog wel even een extra formulier invullen met informatie over mijn opleiding en behaalde diploma’s, plus een door mijn opdrachtgever ondertekende verklaring opsturen dat ik al jaren een betrouwbare werknemer was en dat ik nu voor hem naar China ging om verslag te doen van het WK zwemmen in Shanghai. En dat allemaal op briefpapier van het medium waarvoor ik werd uitgezonden, Waterpolo.nl.

Het eerder opgestuurde gedetailleerde verslag van mijn werkzaamheden volstond niet, hoewel dat op briefpapier van Waterpolo.nl was en tevens de handtekening van mijn opdrachtgever bevatte. Gelukkig kon ik een nieuw document regelen, dat werd geaccepteerd. Een dag later, twintig uur voor mijn geplande vertrek, kon ik mijn van een Chinees visum voorziene paspoort ophalen in Amsterdam.

Volgens de persattachxc3xa9 van de Chinese ambassade was de vertraging te wijten aan technische problemen.

…okxc3xa9xc3xa9xc3xa9…..

Met foutparkeerders loopt het hier slecht af.

Het is nog november, maar in Kuala Lumpur zijn ze al helemaal in de kerstsferen. Nu zijn ze hier net als in veel andere Aziatische landen dol op lichtjes, lampjes en glimmertjes, maar je kunt ook overdrijven.

We kunnen hier op onze blote voeten naar de kroeg. Ons hotel bevindt zich namelijk direct aan het strand, pal naast het populairste beachcafe van Cenang. Babylon is niet meer dan een open hut, in elkaar getimmerd van aangespoeld waaibomenhout. Fatsoenlijke stoelen zijn er niet. De gasten zitten in het zand of op bankjes gemaakt van aan stukken gezaagde boomstronken. De kaart is beperkt, maar een blik Tiger Bier kost slechts vijf ringit.

Iedere avond treedt er dezelfde artiest op, soms vergezeld van en band. Met een zonnebril en lang haar, zoals de Zuid-Molukkers bij ons vroeger, brengt hij hit na hit ten gehore. Zo speelde hij gisteren op een slechtgestemde ukelele een reggae-versie van Knocking on Heaven's Door, gevolgd door de vrolijke lanken van de klassieker Sweat (Alalalalalong). Eveneens een reagge-versie, maar daar moet het origineel ook voor doorgaan geloof ik. In het lome riddim waarin hij z' n hele repertoire afwerkt, slaagt hij erin beide nummers exact op elkaar te laten lijken.

Uiteraard ontbreekt ook Bob Marley niet op zijn playlist, de grote reggae-held met wie je waar dan ook in de tropen altijd weer wordt geconfronteerd. Het is opnieuw een bevestiging van de Wet van Marley, die ik jaren geleden al eens in Goa formuleerde en die als volgt luidt: 'Er wordt altijd wel ergens ter wereld geluisterd naar muziek van Bob Marley'.

Langkawi, Maleisixeb, met op de achtergrond de contouren van Thailand.

Ons uitzicht op Langkawi.